رم در ماه نوامبر به‌عنوان «شهر هوشمند ۲۰۲۵» در کنگره جهانی نمایشگاه شهر هوشمند بارسلونا انتخاب شد، اما محرک اصلی این تحول، آماده‌سازی برای یوبیل کاتولیک (رویدادی که هر ۲۵ سال یک‌بار برگزار می‌شود) بوده که قرار است میلیون‌ها زائر را جذب کند. رم با راه‌اندازی ایستگاه‌های متروی مجهز به 5G، استفاده از داده و دوقلوهای دیجیتال برای مدیریت ازدحام و چالش‌های لجستیکی تلاش کرده، اما در رتبه‌بندی جهانی شهرها همچنان در جایگاه ۷۷ قرار دارد. این داستان یادآور این نکته است که گاهی رویدادهای بزرگ بیشتر از برنامه‌ریزی بلندمدت، محرک هوشمندسازی شهری هستند.
وقتی یک رویداد مذهبی، شهر را هوشمند می‌کند
رم، شهری با هزاران سال تاریخ، ماه گذشته به‌عنوان «شهر هوشمند ۲۰۲۵» در کنگره جهانی نمایشگاه شهر هوشمند در بارسلونا معرفی شد. این جایزه بر اساس استراتژی رم در استفاده از داده، شبکه 5G و دوقلوهای دیجیتال برای بهبود حکمرانی، خدمات و تاب‌آوری اعطا شد.
اما داستان واقعی چیز دیگری است. محرک اصلی این تحول، یک رویداد مذهبی بزرگ است: یوبیل کاتولیک.
یوبیل یک رویداد مهم کاتولیک است که هر ۲۵ سال یک‌بار برگزار می‌شود و بر تجدید معنوی، بخشش و زیارت تمرکز دارد. یوبیل فعلی از ۲۴ دسامبر ۲۰۲۴ تا ۶ ژانویه ۲۰۲۶ ادامه دارد و انتظار می‌رفت میلیون‌ها زائر به رم بیایند تا از درهای مقدس چهار کلیسای بزرگ، از جمله کلیسای سنت پیتر، عبور کنند.
این یعنی: ازدحام عظیم، اختلالات احتمالی ساخت‌وساز و افزایش نیازهای امنیتی. دلیل خوبی برای اینکه رم «هوشمندسازی» خود را تسریع کند.
تصور دوباره شهر جاودانه
رم تصمیم گرفت خود را برای نیازهای در حال تغییر مردم و آینده‌اش بازتعریف کند. استفاده از داده و فناوری‌هایی مانند 5G و دوقلوهای دیجیتال به آن کمک کرد تا برای چالش‌های بزرگ لجستیکی و برنامه‌ریزی برای مدیریت یوبیل ۲۰۲۵ در سراسر شهر تاب‌آوری ایجاد کند.
با توجه به تأثیر یوبیل، در آوریل ۲۰۲۵، رم اولین ایستگاه‌های مترو مجهز به 5G خود را افتتاح کرد. از Vittorio Emanuele تا Cipro، از Barberini، Flaminio، Lepanto، Ottaviano، Repubblica، Spagna و Termini، پروژه «Roma 5G» به معنای این بود که ساکنان، بازدیدکنندگان و زائران ورودی برای یوبیل می‌توانند از اتصالات موبایل 4G و 5G سریع‌تر و قابل اعتمادتری از تمام اپراتورهای مخابراتی شهر - Fastweb-Vodafone، Iliad، TIM و WINDTRE - در نه ایستگاه یوبیل در خط متروی A که هفت کیلومتر را در بر می‌گیرد، لذت ببرند.
سیگنال‌های 4G و 5G اپراتورها اکنون نه تنها در ایستگاه‌ها بلکه در تمام تونل‌های متصل‌کننده آن‌ها در دسترس هستند، به لطف یک زیرساخت دیجیتال سیستم آنتن توزیع‌شده (DAS) چندعملیاتی برای مکان‌های داخلی. برنامه‌های بیشتری برای گسترش پوشش 5G با استفاده از فناوری DAS به تمام ۷۵ ایستگاه در خطوط متروی A، B، B1 و C تا سال ۲۰۲۶ وجود دارد.
رتبه ۷۷؛ واقعیت پشت جایزه
اما بیایید به واقعیت نگاه کنیم. رتبه‌بندی‌های جهانی شهرها توسط دانشکده بازرگانی IESE در دانشگاه ناوارا در اسپانیا نشان می‌دهد که رم در رتبه ۷۷ جهان قرار دارد.
رتبه‌بندی رم در ابعاد مختلف چندان چشمگیر نیست:
- اقتصاد: ۱۰۰
- سرمایه انسانی: ۵۴
- انسجام اجتماعی: ۱۰۶
- محیط‌زیست: ۸۱
- حکمرانی: ۲۴
- برنامه‌ریزی شهری: ۷۶
- پروفایل بین‌المللی: ۲۳
- فناوری: ۹۱
- تحرک و حمل‌ونقل: ۳۸
رتبه‌بندی‌های پروفایل بین‌المللی، حکمرانی و تحرک و حمل‌ونقل قوی هستند. اما برخی دیگر مانند اقتصاد (۱۰۰) و انسجام اجتماعی (۱۰۶) بسیار ضعیف‌اند.
سه شهر برتر در رتبه‌بندی ۲۰۲۵ لندن، نیویورک و پاریس هستند. رم در رتبه ۷۷ قرار دارد. این یک شکاف بزرگ است.
رویدادها؛ محرک اصلی هوشمندسازی
نکته جالب اینجاست: وقتی رویدادهای بزرگی مانند یوبیل رم یا المپیک پاریس ۲۰۲۴ پیش می‌آیند، آن‌ها به‌عنوان محرک‌های اصلی برای سرمایه‌گذاری در شهر هوشمند عمل می‌کنند.
به عبارت دیگر، رم به این دلیل شهر هوشمند نشد که برنامه بلندمدتی برای تبدیل شدن به شهر هوشمند داشت. بلکه به این دلیل شهر هوشمند شد که میلیون‌ها زائر قرار بود به شهر بیایند و باید برای آن‌ها آماده می‌شد.
این رویکرد مزایا و معایبی دارد:
مزایا:
- فشار برای عمل سریع
- بودجه کافی به دلیل اهمیت رویداد
- حمایت سیاسی قوی
- نتایج ملموس در زمان مشخص
معایب:
- تمرکز بر راه‌حل‌های کوتاه‌مدت نه بلندمدت
- ممکن است پس از رویداد نگهداری نشوند
- ممکن است نیازهای روزمره شهروندان نادیده گرفته شوند
- خطر هزینه‌های اضافی و عجله
درس‌ها برای سایر شهرها
داستان رم چند درس مهم دارد:
اول، رویدادهای بزرگ می‌توانند محرک تحول باشند. اگر شهری رویداد بزرگی را میزبانی می‌کند - المپیک، جام جهانی، یوبیل، نمایشگاه جهانی - این فرصتی برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت است.
دوم، فشار خارجی گاهی کارساز است. بسیاری از شهرها برنامه‌ریزی بلندمدت دارند، اما اجرا نمی‌کنند. وقتی یک رویداد بزرگ پیش می‌آید، دیگر انتخابی وجود ندارد.
سوم، زیرساخت پایدار باقی می‌ماند. حتی اگر رویداد تمام شود، شبکه 5G، سیستم‌های داده و دوقلوهای دیجیتال باقی می‌مانند و به نفع شهروندان هستند.
چهارم، جایزه‌ها همیشه واقعیت را منعکس نمی‌کنند. رم «شهر هوشمند ۲۰۲۵» است، اما در رتبه‌بندی کلی در جایگاه ۷۷ قرار دارد. این یادآور است که جوایز بر اساس پیشرفت نسبی داده می‌شوند، نه عملکرد کلی.
سؤالات باقی‌مانده
با این حال، چند سؤال باقی می‌ماند:
آیا این تحول پایدار است? وقتی یوبیل تمام شود، آیا رم به سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوشمند ادامه خواهد داد؟
آیا شهروندان سود می‌برند? این سرمایه‌گذاری‌ها برای زائران بود یا شهروندان عادی نیز از آن‌ها بهره می‌برند؟
آیا سایر ابعاد بهبود می‌یابند? اقتصاد (۱۰۰) و انسجام اجتماعی (۱۰۶) هنوز بسیار ضعیف هستند. آیا فناوری به حل این مشکلات کمک می‌کند؟
آیا هزینه‌ها توجیه‌پذیر بودند? چقدر برای این تحول هزینه شد و آیا این سرمایه‌گذاری ارزش داشت؟
مقایسه با شهرهای برتر
لندن، نیویورک و پاریس - سه شهر برتر - چه چیزی دارند که رم ندارد؟
آن‌ها برنامه‌های بلندمدت دارند. آن‌ها برای دهه‌ها در زیرساخت هوشمند سرمایه‌گذاری کرده‌اند. آن‌ها نیازهای روزمره شهروندان را در اولویت قرار داده‌اند، نه فقط آماده‌سازی برای رویدادهای بزرگ.
رم می‌تواند از آن‌ها بیاموزد. پس از یوبیل، رم باید به سرمایه‌گذاری ادامه دهد، بر نیازهای شهروندان تمرکز کند و در تمام ابعاد - نه فقط فناوری - بهبود یابد.
نگاهی به آینده
انتخاب رم به‌عنوان شهر هوشمند ۲۰۲۵ خبر خوبی است و نشان‌دهنده پیشرفت واقعی است. اما باید واقع‌بین بود. رم هنوز راه درازی در پیش دارد. رتبه ۷۷ جهانی یادآور است که هوشمند شدن یک مسیر است، نه یک مقصد.
داستان رم همچنین یادآور این نکته مهم است: گاهی رویدادها، فشارها و ضرورت‌های خارجی بیشتر از برنامه‌ریزی‌های ایده‌آل، شهرها را به حرکت وامی‌دارند. و شاید این همان واقعیت باشد.
امیدواریم که رم پس از یوبیل، به حرکت خود ادامه دهد و ثابت کند که این تحول صرفاً برای یک رویداد نبوده، بلکه شروع یک تحول بلندمدت است.
همان‌طور که ضرب‌المثل می‌گوید: «رم در یک روز ساخته نشد.» شاید شهر هوشمند رم هم در یک روز یا یک سال ساخته نشود، بلکه سال‌ها طول بکشد. اما حداقل مسیر آغاز شده است.
برای مقالات بیشتر به وبسایت ما مراجعه کنید
